AMIGO

Versie: AMIGO 0.9
Status: Concept - oktober 2019
Sector: PO VO MBO

Beschrijving

Wanneer gegevens tussen systemen uitgewisseld worden, zijn daarvoor afspraken nodig. Afspraken over het soort gegevens dat wordt uitgewisseld, de structuur van die gegevens, de technische koppelingen, et cetera. AMIGO (Architectuur voor Modulair opgebouwde Interacties en Gegevensstructuren in het Onderwijs) biedt een methodiek om afspraken samen te stellen vanuit de daartoe beschikbare standaarden en begrippen. Die standaarden en begrippen zijn logisch ingedeeld conform een architectuur. AMIGO is ontstaan vanuit de wens voor een verbeterde ondersteuning van de uitwisseling van leerlinggegevens en van resultaatgegevens. In versie 0.9 van het AMIGO-ontwerp is deze wens uitgewerkt in een aantal transactiepatronen en gegevensstructuren gericht op de uitwisseling van dit type gegevens. AMIGO richt zich op het samen kunnen stellen van gegevensuitwisselingen die zijn toegespitst op een specifieke context. De uitwisseling van leerlinggegevens en resultaatgegevens in het kader van bijvoorbeeld de Centrale Eindtoets in het primair onderwijs zal er op onderdelen anders uitzien dan de uitwisseling van dezelfde soorten gegevens voor een methodegebonden toets in het voortgezet onderwijs. Om de diversiteit aan uitwisselingen te kunnen ondersteunen, biedt AMIGO een ‘gereedschapskist’ met bouwblokken en halffabrikaten. Per uitwisselcontext kunnen vanuit deze gereedschapskist concrete interacties en gegevensdefinities worden samengesteld.

Belangrijkste pijlers van AMIGO:

  • Modulair: de architectuurlagen zijn duidelijk van elkaar gescheiden, waar voorheen afspraken zoals UWLR vaak geïntegreerd waren. Door de modulaire opzet ontstaat er keuzevrijheid om voor elke architectuurlaag de optimale bouwblokken te kiezen, waarbij uiteraard de samenhang en logica tussen de bouwblokken wordt bewaakt
  • Model-gedreven: de uit te wisselen gegevens worden in AMIGO gebaseerd op de logische modellen voor een leerling/student/medewerker; een toets/oefenig / examen; een leerresultaat, etcetera. Voorheen kenden verschillende uitwisselingen vaak eigen begrippen en ook geen informatiemodel, waardoor semantische samenhang ontbrak
  • (Semi-)geautomatiseerde generatie van uitwisselspecificaties: de AMIGO-werkwijze wordt ondersteund door een verregaand-geautomatiseerde leveringsstraat, waar voorheen vaak handmatig de stappen van uit te wisselen gegeven naar de uitwisselspecificaties werd gerealiseerd. Daarmee wordt een hogere, constante en voorspelbare kwaliteit gerealiseerd

Daarnaast bevat AMIGO een ondersteunende werkwijze / methodiek waarmee de bouwbare specificaties kunnen worden ontwikkeld. Dit betreft plan waarmee in 7 stappen door de betrokken partijen, ondersteund door Bureau Edustandaard, de uitwisselspecificaties kunnen worden ontwikkeld.

Samenhang

AMIGO als framework is beoogd om onderdeel te worden van de ROSA. De bouwblokken waarmee volgens de AMIGO-methodiek afspraken voor specifieke contexten kunnen worden samengesteld, zijn gebaseerd op standaarden en begrippen (informatiemodellen) die ook in beheer zijn bij Edustandaard. Een voorbeeld van een gestandaardiseerd bouwblok is de Edukoppeling transactiestandaard.
De logische informatiemodellen in de gegevenslaag van AMIGO vormen op hun beurt een onderdeel van het semantisch landschap onderwijs. Binnen deze informatiemodellen kan worden verwezen naar andere belangrijke informatiemodellen zoals RIO of informatiemodellen voor curriculum.
Omdat AMIGO als doelarchitectuur van nature de samenhang in alle architectuurlagen als startpunt heeft, is het essentieel dat de te ontwikkelen (tussen-)producten en de werkwijze transparant zijn voor alle betrokken ketenpartijen. Zij moeten ook laagdrempelig mee kunnen praten en feedback kunnen geven. Onder andere de ondersteunende tooling zal hier een belangrijke rol in spelen.

Meerwaarde

De belangrijkste meerwaarde van AMIGO zit in:

  • Afspraken zijn gebaseerd op modulaire, herbruikbare bouwblokken. Hierdoor wordt het mogelijk dat verschillende contexten zelf met de directe belanghebbenden hun eigen uitwisselspecificaties kunnen ontwikkelen op basis van standaarden. Voorheen werd gepoogd om met name de afspraak UWLR te benutten voor vele verschillende uitwisselingen. UWLR is een geïntegreerde afspraak, dat wil zeggen dat in de afspraak de verschillende architectuurlagen zijn ingevuld; dat belemmert de bewegingsruimte zowel in proces als in beschikbare oplossingen op de verschillende architectuurlagen
  • Semantische samenhang wordt behouden: de uit te wisselen begrippen in de uitwisselspecificaties worden model-gedreven opgezet, dat wil zeggen vanuit het logische informatiemodel van een leerling/student, toets, leerresultaat en wellicht in de toekomst een informatiemodel voor roosterinformatie. Begrippen en informatiemodellen uit andere (internationale) standaarden kunnen aan deze centrale modellen worden gerelateerd
  • De logische informatiemodellen in de gegevenslaag van AMIGO vormen op hun beurt een onderdeel van het semantisch landschap onderwijs. Binnen deze informatiemodellen kan worden verwezen naar andere belangrijke informatiemodellen zoals RIO of informatiemodellen voor curriculum. De beschrijving van de (logische) informatiemodellen is conform de MIM-afspraak, het Metamodel voor Informatiemodellen
  • AMIGO maakt ook het verregaand automatiseren van het genereren van uitwisselspecs mogelijk, waardoor de kwaliteit beter kan worden beheerst

Ontwikkelingen

AMIGO versie 0.1 is vastgesteld in de bijeenkomst van de Architectuurraad van juni 2019. Op basis van het reviewcommentaar en voortschrijdend inzicht is versie 0.9 gepubliceerd in september 2019.
In oktober 2019 is deze versie 0.9 breed gereviewd. De reviewopmerkingen zijn besproken door de Architectuurraad in de bijeenkomst van 31 oktober 2019. Daarbij is vastgesteld dat uit de reviewcommentaren blijkt dat de AMIGO-architectuur niet ter discussie staat, maar dat uit de ingediende reacties nog veel vragen bleken over het ‘hoe’ van de toepassing van AMIGO. De Architectuurraad heeft daarom opgeroepen om toe te werken naar een 1.0 versie tegen de zomer van 2020 waarin tevens de validatie van AMIGO aan de hand van (minimaal) vier uitgewerkte use cases is meegenomen.
In december 2019 is de situatie als volgt:

  • Er hebben zich verschillende partijen gemeld die aan de hand van concrete use cases willen werken aan een op AMIGO gebaseerde afsprakenset voor een specifieke uitwisselcontext:
    • Leerresultaten po
    • Examens vo
    • Examens mbo
    • Eindtoets po
  • De aanpak om te komen tot een AMIGO afsprakenset is verder uitgewerkt tot een herhaalbaar proces met concrete eindproducten (‘bouwbare specificatie’)
  • De eerste ervaringen zijn opgedaan met het toepassen van AMIGO in verschillende uitwisselcontexten

De validatie van AMIGO is hiermee in volle gang.