Edukoppeling Transactiestandaard

Versie: Edukoppeling (incl. REST-profiel)
Status: Concept - september 2019
Sector: PO VO MBO HO
Let op: er is een nieuwe versie beschikbaar: Edukoppeling Transactiestandaard 1.3

Beschrijving

Hoe kunnen organisaties in het onderwijs (zoals onderwijsinstellingen, DUO, uitgevers, leveranciers van administratiepakketten en de Onderwijsinspectie) op een eenduidige manier (vertrouwelijke) gegevens met elkaar uitwisselen? Hoe kunnen ze de identiteit van de partij die bijvoorbeeld vertrouwelijke gegevens over leerlingen aanlevert, vaststellen? En wat als een andere partij (SaaS-leverancier) namens een school gegevens aanlevert? Dergelijke vragen staan centraal bij de Edukoppeling Transactiestandaard. Deze standaard schrijft voor hoe onderwijsinstellingen, uitvoeringsorganisaties en andere ketenpartijen gegevensuitwisselingen moeten opzetten. De standaard gaat over de communicatielaag voor de afhandeling van berichten (het transport) en niet over de inhoud van berichten.

Edukoppeling bestaat uit een aantal voorschriften:

  • Edukoppeling Transactiestandaard (nu nog alleen een WUS-profiel voor SOAP-gebaseerd berichtenverkeer)
  • Edukoppeling Architectuur
  • Edukoppeling Identificatie en authenticatie

Daarnaast kent Edukoppeling een set van ondersteunende documentatie.

In de werkgroep Edukoppeling is geconstateerd dat de wijze van gegevensuitwisseling verandert. Er zijn steeds meer programma’s en app’s die vragen om een snelle manier van uitwisselen van informatie, bijvoorbeeld voor toepassing in applicaties op (mobiele) devices. Dit vraagt om andere koppelingen tussen systemen naast het bestaande WUS-profiel. Deze koppelingen tussen systemen worden vaak via APIs gerealiseerd gebaseerd op het REST architectuurprincipe. De Architectuurraad heeft gevraagd om een onderzoeksvoorstel met een inventarisatie naar de REST-standaarden. Op basis van het onderzoeksrapport dat in december 2018 is opgeleverd, is, om tegemoet te komen aan een toenemende vraag naar veilige en betrouwbare berichtuitwisseling voor machine-to-machine koppelingen gebaseerd op REST-principes, gestart met het uitwerken van het REST-profiel. Met dit profiel wordt beoogd om soortgelijke waarborgen voor integriteit, veiligheid en interoperabiliteit te bereiken voor REST-gebaseerde koppelingen als nu beschikbaar met het Edukoppeling transactiestandaardprofiel voor SOAP berichtverkeer.

Samenhang

Overheden werken continu aan een betere dienstverlening aan burgers en bedrijven. Behalve eenmalig registreren van gegevens is hiervoor vooral een goede, betrouwbare uitwisseling van informatie nodig tussen overheden. Met Digikoppeling kunnen overheidsorganisaties gemakkelijk, eenduidig, veilig en betrouwbaar onderling informatie uitwisselen. Edukoppeling is een onderwijsspecifieke variant van Digikoppeling. De Edukoppeling-transactiestandaard maakt deel uit van de referentiearchitectuur voor het onderwijs (ROSA).

Meerwaarde

Edukoppeling Transactiestandaard is te beschouwen als het ‘standaard-stopcontact’ binnen de ICT-basisinfrastructuur van het onderwijs. Edukoppeling is gericht op de communicatie tussen ICT-systemen van verschillende organisaties, specifiek in de vorm van berichtenverkeer. Edukoppeling beschrijft de machine-naar-machine (m2m) interface, zeg maar de uitwisseling van gegevens tussen twee organisaties ‘onder de motorkap’. Het is bedoeld voor voorspelbaar en beveiligd transport van vertrouwelijke gegevens tussen twee partijen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het uitwisselen van persoonsgerelateerde gegevens van leerlingen en studenten.

Een medewerker van een onderwijsinstelling merkt in de dagelijkse praktijk er weinig tot niets van dat het berichtenverkeer via Edukoppeling wordt geregeld. Implementerende partijen merken het wel bij nieuwe ontwikkelingen waar vertrouwelijke gegevensuitwisseling een rol speelt, omdat nieuwe uitwisselingen sneller tot stand komen en niet eerst een keuze- en ontwikkeltraject gestart hoeft te worden om de technische koppeling te definiëren en tot stand te brengen. Uiteindelijk levert toepassing van Edukoppeling in tal van gegevensuitwisselingen ook winst op in het beheer omdat er minder bilaterale afspraken over een te hanteren transactiestandaard gemaakt en ondersteund hoeven te worden.

Gebruik

U kunt zich aanmelden voor de werkgroep Edukoppeling. De werkgroep is er om de standaard te evalueren, om wensen en wijzigingsverzoeken te bespreken en te beoordelen en om nieuwe versies van de standaard op te stellen om die te laten vaststellen.

Discussieforum Edukoppeling

Voor ontwikkelaars, architecten en anderen die zich bezig (gaan) houden) met de implementatie van Edukoppeling is er begin 2019 een discussieforum ingericht. Op dit forum kunt u vragen stellen, issues posten, ervaringen delen, verbeteringen voorstellen etc. ten aanzien van de implementatie van deze standaard. Ook worden nieuwe versies van (onderdelen van) de afspraak via dit forum voorgelegd voor een openbare consultatie. Meld u dus aan op dit forum.

Implementatie

Binnen het releasebeleid is voorlopig nog afgesproken dat de hele set een versienummer krijgt (1.3 in dit geval) maar dat de onderliggende documenten een eigen versienummering hanteren. De volgende documenten vormen de specificaties van versie 1.3 en vormen daarmee basis voor de implementatie van de huidige standaard:

2019-01-31 Edukoppeling Architectuur 1.2.2 (definitief)

2019-01-31 Edukoppeling Transactiestandaard 1.3 (definitief)

2019-01-31 Edukoppeling Identificatie en authenticatie 1.0 (definitief)

2017-07-05 Edukoppeling – Begrippen versie 1.0

2018-12-12 Edukoppeling versie 1.3 – Release Notes

Aanvullende ondersteunende documentatie is te vinden onder het kopje Documentatie.

REST-profiel in ontwikkeling

Voor het in ontwikkeling zijnde REST-profiel is nu nog geen conceptversie beschikbaar. In de werkgroep Edukoppeling van 25 september 2019 is besloten om het concept dat eerder is gepubliceerd terug te trekken. De redenen hiervoor zijn binnenkort te lezen in het verslag van die werkgroep. Zo gauw die beschikbaar is, zal er op deze pagina naar verwezen worden.

Dit betekent niet dat er geen REST-profiel meer zal worden ontwikkeld. In dezelfde werkgroep is besloten om een nieuwe opzet te gaan maken die beter aansluit bij de wensen en eisen die diverse partijen hierbij hebben geuit en die tevens aansluit bij de ontwikkelingen die op dit terrein spelen binnen het bredere overheidsdomein. Die zal zodra die voldoende vergevorderd is hier worden gepubliceerd. Tevens zal die ook op het discussieplatform worden voorgelegd om er op te reageren.

Versiebeheer

Voorheen kende Edukoppeling een versienummer toe aan de gehele set van voorschriften. Dat versienummer was gekoppeld aan de versie van het enige profiel van de transactiestandaard. Met het mogelijk toevoegen van een nieuw profiel wordt deze wijze van versionering ingewikkeld. Vandaar dat we in 2019 bij de release van versie 1.3 al gestart zijn met het toekennen van versie-aanduidingen op documentniveau (vergelijkbaar met hoe Digikoppeling dat doet). Welke documenten voor een bepaald koppelvlak relevant zijn wordt in een apart document aangegeven. Per document wordt met [documentnaam]_vX.Y.Z de versie aangegeven. Met vX.Y.Z wordt gerefereerd aan major (X) en minor (Y) releases en (Z). De toevoeging van een nieuw profiel als REST wordt gezien als een major release van de transactiestandaard, ook al blijft het WUS-profiel ongewijzigd.

Edukoppeling werkt dus voorlopig ook nog met een overkoepelende versie-aanduiding. Dat gaat veranderen, maar hoe de aanduiding van de hele set er dan gaat uitzien is nog onderdeel van het gesprek in de werkgroep en Edustandaard breed. Als het REST-profiel wordt toegevoegd wordt aan Edukoppeling dan zal in ieder geval overgegaan worden op de nieuwe aanduidingswijze voor de hele set.

Zie voor verdere uitleg het Beheermodel (te vinden onder Documentatie).

Bijeenkomsten

Er zijn geen bijeenkomsten gepland.
Documentatie van eerdere bijeenkomsten is terug te vinden in het overzicht bijeenkomsten.