Ketenreferentie-architectuur ROSA

ROSA is de ketenreferentiearchitectuur voor het hele onderwijs van po tot en met ho, die zich richt op informatie-uitwisselingen binnen en tussen onderwijssectoren. Het doel van ROSA is de informatievoorziening binnen het onderwijsdomein te optimaliseren. De referentiearchitectuur:

  • ondersteunt organisaties in het onderwijsdomein die informatie uitwisselen;
  • biedt een overzicht van (herbruikbare) voorzieningen en standaarden die beschikbaar zijn voor gegevensuitwisseling;
  • biedt inzicht, samenhang en kaders voor projecten in het onderwijsdomein;
  • creëert een gemeenschappelijke taal en ondersteunt daarmee dat de verschillende partijen in het onderwijs elkaar kunnen begrijpen.

ROSA is in beheer bij de Architectuurraad van Edustandaard. Het documentatie-archief van deze overdracht is hier terug te vinden. Meer over ROSA zelf vindt u op de ROSA-wiki.

Gerelateerde architecturen

Er zijn diverse andere belangrijke referentiearchitecturen zowel binnen het onderwijs en als ook overheidsbreed en in de andere overheidsdomeinen.

HORA, MORA (Route21) en FORA zijn referentiearchitecturen op instellingsniveau voor respectievelijk de sector ho, inclusief onderzoek, de sector mbo en de sectoren po en vo (funderend onderwijs).

HOSA: Hoger Onderwijs Sector Architectuur. Deze sector architectuur moet kaders bevatten die leveranciers van de gemeenschappelijke informatie- en technologievoorzieningen helpen bij het ontwikkelen en leveren van deze voorzieningen. Meer informatie: https://www.surf.nl/werken-met-architectuur

De NORA is Nederlandse Overheid Referentie Architectuur van de overheid. De NORA is bedoeld als richting gevend en sturend instrument. Het bevat kaders en bestaande afspraken voor het inrichten van de informatiehuishouding van de Nederlandse overheid. Ze is op een relatief hoog abstractieniveau maar is wel bepalend hoe de overheid naar informatie en standaarden kijkt.

Hoe verhoudt ROSA zich tot de andere referentiearchitecturen?

Met de opkomst van de MORA, FORA en de HOSA wordt de positionering van de referentiearchitecturen in het onderwijs steeds belangrijker: hoe verhouden deze zich tot elkaar – niet alleen qua scope en inhoud, maar ook qua governance. ROSA is in de eerste plaats een ketenreferentiearchitectuur, en dus gericht op informatie-uitwisseling tussen organisaties binnen het onderwijs en met organisaties buiten het onderwijs zoals de gemeente of de belastingdienst. Koppelen niet kantelen, zoals een principe in de ROSA luidt. ROSA is bovendien sectoroverstijgend: de scope betreft uitwisselingen binnen een sector maar ook tussen sectoren. Daarmee sluit de ROSA aan op de referentiearchitectuur van een onderwijsinstelling, die immers juist de interne bedrijfsvoering beschrijft. En uiteraard ook op bijvoorbeeld de referentiearchitectuur van een uitgever, een LAS, een gemeente, etc. Als er binnen een sector of binnen een domein specifiek wordt verdiept met betrekking tot keteninformatisering, dan is een sectorale (of domein) architectuur meer op zijn plaats, zoals bijv. de HOSA of de architectuur voor de leermiddelenketen. Immers, dan is de governance ook veel specifieker en relevanter te organiseren dan via de Architectuurraad met haar veel generiekere blik.

Door zijn sectoroverstijgende karakter bevat de ROSA ook principes, ontwerpkaders, gegevenssoorten die relevant zijn voor zowel instellingsreferentiearchitecturen (HORA, MORA, FORA) als voor sectorale en domein referentiearchitecturen – eventueel aangepast aan de context.

Voorbeelden:

De ROSA vormt ook de brug naar de NORA die een overheidsbrede scope heeft en meer gericht is op diensten, en haar talrijke ‘dochter’ referentiearchitecturen voor de verschillende overheidsdomeinen.

Het is vanzelfsprekend dat geleerde lessen en best-practices uit andere referentiearchitecturen ook een plek vinden in de ROSA, en vice versa.

Architectuurwerkgroepen

ROSA kent architectuurwerkgroepen die onderdelen van de referentiearchitectuur verdiepen. Hun taak bestaat in het algemeen uit het inventariseren van architectuur, het aanbrengen van samenhang en het creëren van inzicht. Waar kansen liggen wordt ook samen met toepassingsdomeinen richtinggevende architectuur ontwikkeld. Voorbeelden van architectuurwerkgroepen zijn: werkgroep Toegang, werkgroep Onderwijswaarden en de ROSA en de werkgroep Revisie ROSA. Deze architectuurwerkgroepen – al dan niet tijdelijk van aard – rapporteren aan de Architectuurraad. Op de werkgroepenpagina in de ROSA-wiki vindt u een overzicht van de werkgroepen.